سيد محمد خاتمي در بخشي از سخنانش گفت: كساني كه خود را محور عالم ميدانند و داراي خصلتي هستند كه ميپندارند در صورتي ميتوانند باشند كه ديگري نباشد و اين ديگري يا بايد تسليم توهم آنها شود يا از ميان برخيزد، اهل گفتوگو نيستند و اگر زور پيدا كنند زور را به جاي منطق مينشانند. اين افراد نه تنها در مسير گفتوگوي فرهنگها و تمدنها مشكل ايجاد ميكنند بلكه در داخل يك فرهنگ نيز با رفتارهاي خود سبب ميشوند عرصه زندگي بر انسانها تنگ و تنگتر شود.
خاتمي در شروع سخنرانياش پس از تبريك ولادت امام رضا (ع) به تاخير در برگزاري مراسم كه همه ساله در سال روز تولد امام حسن (ع) برگزار ميشد ، اشاره كرد و سپس به قدرداني از احمد مسجد جامعي پرداخت و گفت : بركات وجودي ايشان در زمان تصدي مسووليت رسمي هم بسيار زياد بود، اما گاهي ناديده انگاشته و حتي گاهي خلاف آن برداشت ميشد، اما كسي كه براي خدا كار ميكند منتظر نميماند ببيند در عرصه رسمي چگونه با او برخورد ميكنند؛ كاري كه براي خدا انجام ميشود پاداشش را نيز از جانب خدا ميگيرد.
وي با اشاره به اين كه در دوره فتنه بايد به قرآن تمسك جست ، گفت : البته هميشه نيازمند تمسك به قرآن هستيم؛ به ويژه طبق رواياتي كه از پيامبر بزرگوارمان بر جاي مانده، در زمان فتنه، تمسك به قرآن و رجوع به آن بايد بيشتر باشد؛ بنابراين در جهان پر از فتنهاي كه در آن به سر مي بريم و اين جا و آن جا را فتنه فراگرفته است ، نياز ما به رجوع به قرآن بيش از هر زمان ديگري است.
خاتمي به سفرش در سال 79 به شهر وايمار آلمان زادگاه گوته شاعر بزرگ آلماني كه فرار بوده دو لوح سنگي از شعر گوته و حافظ نصب شود ، اشاره كرد گفت : آنچه در وايمار رخ داد نه تنها امكان گفتوگوي فرهنگها و تمدنها بود بلكه تاكيدي بر لزوم گفتوگوي فرهنگها و تمدنها در دنيايي پر از دروغ ، نيرنگ و كينهتوزي كه در آن به سر ميبريم، بود.
وي سپس به موضوع گفتوگو و كساني كه اهل گفتوگو هستند پرداخت و گفت : گفتوگو توسط كساني موثراست كه اهل فكر و متواضع باشند و تصور نكنند هر چيز كه آنها ميگويند، عين حقيقت است و وجود خود را در نفي وجود ديگري نبينند.
رئيس دولت اصلاحات تاكيد كرد: كساني كه خود را محور عالم ميدانند و در اين زمينه دچار توهماتي هستند و اين توهمات را عين حقيقت ميپندارند، همچنين داراي خصلتي هستند كه ميپندارند در صورتي ميتوانند باشند كه ديگري نباشد و اين ديگري يا بايد تسليم توهم آنها شود يا از ميان برخيزد، اهل گفتوگو نيستند و اگر زور پيدا كنند زور را به جاي منطق مينشانند. اين افراد نه تنها در مسير گفتوگوي فرهنگها و تمدنها مشكل ايجاد ميكنند بلكه در داخل يك فرهنگ نيز با رفتارهاي خود سبب ميشوند عرصه زندگي بر انسانها تنگ و تنگتر شود.
خاتمي به خاطرهاي از سفر به آلمان و حضورش در يك ميزگرد اشاره كرد و گفت : بعد از مراسم پردهبرداري از لوحهاي مربوط به اشعار حافظ و گوته در اين شهر كه با حضور نخستوزير سابق آلمان برگزار شد، در ميزگردي با حضور تعدادي از متفكران و انديشمندان شركت كرديم كه در آن نسبت دين و عقل و دين و سياست مورد بررسي قرار گرفت.
وي ادامه داد: در آنجا يكي از انديشمندان مسيحي حاضر از من سوال كرد ما در مسيحيت ميتوانيم انجيل را نقد كنيم آيا شما عالمان ديني نيز ميتوانيد و حاضريد قرآن را نقد كنيد، من خطاب به وي يادآور شدم يك تفاوت اساسي در اينجا وجود دارد و آن اين است كه انجيل يا انجيلهايي كه وجود دارند بعد از حضرت عيسي(ع) تدوين شدهاند؛ به طوري كه عنوان ميشود اين كتاب آسماني برداشت انساني بزرگواراني است كه آن را تدوين كردهاند اما در مورد قرآن بنا بر اتفاق نظر همه مسلمانان و گزارشگران تاريخي غيرمسلمان، ميتوان گفت كلامي است كه از سوي پيامبر(ص) آمده و همان لحظه اعلام، كتابت شده است؛ اگر چه تدوين آن در دوران خليفه سوم مسلمانان انجام شده ولي اين مساله لطمهاي به اصل قضيه نميزند.
وي در ادامه با يادآوري اين كه بر اساس روايت، قرآن بطن دارد و بطن آن، بطون ديگر و اين امر تا هفت بطن ادامه دارد، بر اين نكته تاكيد كرد كه اين بطون قرآن توسط تاويلگراني كه عالم به آن باشند، بايد تعريف شود.
خاتمي در ادامه با يادآوري اين كه قرآن به ظاهرش منحصر نيست، يادآور شد: قرآن فراتر از ظاهر است. جفاي بزرگي به قرآن شده كه بايد آن را از ناحيه ظاهرپرستان و سطحينگران دانست كه همه فهم خود از اين كتاب آسماني را در ظاهري كه برخاسته از ديدگاههاي سطحيشان است خلاصه كردهاند. وي در ادامه با ابراز تاسف نسبت به اينكه ظاهرپرستان مبناي نظم و انتظام امور در جامعه قرار گيرند، گفت: در اين حالت آنها هر ديدگاهي را كه هماهنگ با خود نبينند، برنميتابند.
منبع: نواندیش |
نسخه چاپي
